Προζύμι με Σταυρολούλουδο Βέφα Αλεξιάδου – Πώς το φτιάχνουμε
Το Προζύμι με Σταυρολούλουδο της Βέφας Αλεξιάδου είναι μια παλιά ελληνική παράδοση που συνδέεται με την Ύψωση του Τιμίου Σταυρού, στις 14 Σεπτεμβρίου, και τον βασιλικό που παίρνουμε από την εκκλησία.
Η Βέφα Αλεξιάδου εξηγεί πώς έφτιαχναν το προζύμι με σταυρολούλουδο, όπως αποκαλεί τον βασιλικό του Σταυρού, και ξεκαθαρίζει κάτι πολύ σημαντικό: το κλαδάκι του βασιλικού δεν μπαίνει μέσα στη ζύμη. Ακουμπά επάνω στο ζυμαράκι που φτιάχνουμε με αλεύρι και νερό.
Πρόκειται για μια παράδοση που περνούσε από γενιά σε γενιά και έδινε στις νοικοκυρές προζύμι που μπορούσαν στη συνέχεια να διατηρούν και να αναπιάνουν για το ψωμί και τη λειτουργιά τους.
Προζύμι με Σταυρολούλουδο – Η παράδοση του Τιμίου Σταυρού
Ο βασιλικός έχει συνδεθεί στην ορθόδοξη παράδοση με την εύρεση του Τιμίου Σταυρού. Την ημέρα της εορτής, οι πιστοί παίρνουν από την εκκλησία κλαδάκια βασιλικού και παλαιότερα οι νοικοκυρές τα χρησιμοποιούσαν για να ξεκινήσουν το προζύμι τους.
Η ίδια η Βέφα είχε αναφερθεί δημόσια σε αυτή την παράδοση τον Σεπτέμβριο του 2020, γράφοντας ότι με τον ευλογημένο βασιλικό οι νοικοκυρές συνήθιζαν να αναπιάνουν προζύμι για τα πρόσφορα.
Η Αλεξία Αλεξιάδου έχει επίσης αναφερθεί στην παλιά συνήθεια, σημειώνοντας ότι το προζύμι το έφτιαχναν την ημέρα του Σταυρού, αφήνοντας επάνω του το κλαδάκι με τον βασιλικό.
Πώς φτιάχνουμε προζύμι με σταυρολούλουδο σύμφωνα με τη Βέφα
Η Βέφα δεν δίνει συγκεκριμένες ποσότητες αλευριού και νερού. Δίνει όμως αναλυτικά τη μέθοδο και την υφή που πρέπει να έχει το ζυμαράκι.
1. Φτιάχνουμε το πρώτο ζυμαράκι
Βάζουμε αλεύρι και νερό και φτιάχνουμε ένα μαλακό ζυμαράκι.
Όπως εξηγεί η Βέφα, δεν πρέπει να είναι πολύ αραιό. Θέλουμε να είναι μαλακό αλλά να πλάθεται.
2. Ακουμπάμε επάνω το σταυρολούλουδο
Παίρνουμε το κλαδάκι του βασιλικού που έχουμε πάρει από την εκκλησία την ημέρα του Τιμίου Σταυρού και το ακουμπάμε επάνω στο ζυμαράκι.
Δεν βάζουμε το κλαδάκι του βασιλικού μέσα στη ζύμη
Η Βέφα το τονίζει χαρακτηριστικά: το ίδιο το λουλούδι δεν είναι εκείνο που προκαλεί τη ζύμωση. Τη ζύμη τη φουσκώνουν οι ζυμομύκητες, ενώ το σταυρολούλουδο συνδέεται με την πίστη και την παράδοση.
3. Το αφήνουμε 24 ώρες
Αφήνουμε το ζυμαράκι να σταθεί για 24 ώρες.
Στο διάστημα αυτό αρχίζει να φουσκώνει καθώς αναπτύσσονται οι ζυμομύκητες.
4. Προσθέτουμε ξανά αλεύρι και νερό
Στη συνέχεια, μετά τις πρώτες 24 ώρες προσθέτουμε νέο αλεύρι και νερό και ζυμώνουμε ξανά καλά.
Το αφήνουμε άλλες 24 ώρες.
5. Επαναλαμβάνουμε για τρίτη φορά
Έπειτα, την τρίτη φορά επαναλαμβάνουμε την ίδια διαδικασία, προσθέτοντας και πάλι αλεύρι και νερό.
Όταν το ζυμαράκι αποκτήσει πολλές μικρές τρυπούλες, οι ζυμομύκητες έχουν αρχίσει πλέον να δουλεύουν έντονα και, όπως εξηγεί η Βέφα, έχουμε έτοιμο προζύμι.
Πώς αναπιάνουμε το προζύμι πριν ζυμώσουμε
Το έτοιμο προζύμι χρειάζεται να ενεργοποιηθεί πριν το χρησιμοποιήσουμε για ψωμί.
Το βάζουμε σε μια λεκάνη, προσθέτουμε πάλι αλεύρι και νερό και το ζυμώνουμε.
Η Βέφα χρησιμοποιεί εδώ μια υπέροχη παλιά έκφραση:
«Θα το αναπιάσουμε, που έλεγε η μητέρα μου.»
Αφήνουμε το αναπιασμένο προζύμι όλη τη νύχτα μέχρι το πρωί να φουσκώσει. Με το φουσκωμένο πλέον προζύμι μπορούμε να ζυμώσουμε ψωμί, λειτουργιά ή ό,τι άλλο θέλουμε.
Πώς διατηρούμε το προζύμι όλο τον χρόνο
Σε άλλη συμβουλή της, η Βέφα εξηγεί και πώς μπορούμε να διατηρούμε το προζύμι μας.
Το φυλάμε σκεπασμένο σε βαζάκι στο ψυγείο.
Εάν δεν το χρησιμοποιήσουμε μέσα σε περίπου μία εβδομάδα, χρειάζεται να το αναπιάσουμε ή να το “ταΐσουμε”: προσθέτουμε λίγο αλεύρι και λίγο νερό, το ζυμώνουμε και το ξαναβάζουμε στο ψυγείο.
Όταν χρησιμοποιήσουμε το προζύμι για να ζυμώσουμε, μπορούμε να κρατήσουμε ένα κομμάτι από τη φουσκωμένη ζύμη. Αυτό γίνεται το προζύμι που θα χρησιμοποιήσουμε στο επόμενο ζύμωμά μας.
Έτσι ένα προζύμι που ξεκίνησε με το σταυρολούλουδο μπορεί, με σωστή φροντίδα και τακτικό ανάπιασμα, μπορούμε να συνεχίσουμε να το χρησιμοποιούμε για πολύ μεγάλο χρονικό διάστημα.
Γιατί φουσκώνει το προζύμι;
Η Βέφα κάνει στο βίντεο μια πολύ όμορφη διάκριση ανάμεσα στην παράδοση και στη διαδικασία της ζύμωσης.
Εξηγεί ότι εκείνοι που κάνουν τη ζύμη να φουσκώσει είναι οι ζυμομύκητες, οι μικροοργανισμοί που αναπτύσσονται στο προζύμι.
Το σταυρολούλουδο, από την άλλη πλευρά, έχει για εκείνη τη συμβολική δύναμη της πίστης με την οποία συνδέθηκε αυτή η παλιά παράδοση.
Έτσι στην εξήγηση της Βέφας συνυπάρχουν η γνώση γύρω από τη ζύμωση και μια συνήθεια βαθιά δεμένη με την ελληνική θρησκευτική και οικογενειακή παράδοση.
Με τη Βέφα Μαθαίνω – Προζύμι με Σταυρολούλουδο
[ΕΔΩ ΕΝΣΩΜΑΤΩΝΟΥΜΕ ΤΟ ΝΕΟ SHORT]
Στο βίντεο η Βέφα Αλεξιάδου εξηγεί με τα δικά της λόγια πώς ξεκινά το προζύμι με το σταυρολούλουδο, πόσες φορές το αναπιάνουμε και πότε είναι έτοιμο για να ζυμώσουμε.
Η Βέφα δείχνει πώς αναπιάνουμε το προζύμι
Στο βίντεο Λαγάνες με προζύμι ή μαγιά», από το 0:43 έως περίπου το 7:12, η Βέφα δείχνει στην πράξη το προζύμι που είχε φτιάξει με το σταυρολούλουδο του Σταυρού. Εξηγεί πώς το διατηρεί στο ψυγείο, πώς το ταΐζει και το αναπιάνει και πώς το προετοιμάζει όταν θέλει να ζυμώσει.
Αναφέρει επίσης ότι χρησιμοποιεί το ίδιο προζύμι για ψωμί, λειτουργιά, λαγάνες και άλλα ζυμωτά.
Μια παράδοση που αξίζει να μείνει ζωντανή
Το Προζύμι με Σταυρολούλουδο της Βέφας Αλεξιάδου δεν είναι απλώς ένας τρόπος παρασκευής φυσικού προζυμιού. Είναι μια παλιά παράδοση που συνδέει το ψωμί με την οικογένεια, την πίστη και τις γνώσεις που περνούσαν από μητέρα σε κόρη.
Έτσι, μέσα από το Vefa Alexiadou Tribute διατηρούμε αυτές τις συμβουλές και τις αφηγήσεις της Βέφας Αλεξιάδου, ώστε οι επόμενες γενιές να έχουν πρόσβαση σε αυτές
Αν αγαπάτε τις παραδοσιακές ζύμες που συνδέονται με την εκκλησιαστική μας παράδοση, δείτε επίσης τους Άρτους Αρτοκλασίας της Βέφας Αλεξιάδου, αρτύσιμους και νηστίσιμους.